Het hart van Kinderpastoraat
Het verhaal, de visie en het verlangen achter Kinderpastoraat
Achter Kinderpastoraat Samuel staat een verlangen: kinderen begeleiden vanuit de Bijbel, met oog voor wie zij zijn, wat zij meemaken en Wie hen gemaakt heeft.
Mijn naam is Mirjam Both.
Al jong wist ik dat ik graag met kinderen wilde werken. Toen ik twaalf jaar was, vertelde ik mijn eerste Bijbelverhaal op de zondagsschool in een klein kerkje in Oost-Groningen. Mijn moeder, die daar leiding gaf, zal ongetwijfeld geglimlacht hebben. De vaardigheid om van een Bijbelgeschiedenis een mooie vertelling te maken, beheerste ik toen nog lang niet. Gelukkig kreeg ik alle tijd om te oefenen en te leren.
Door de jaren heen is mijn liefde voor kinderen en mijn verlangen om hen vanuit Gods Woord te begeleiden steeds verder gegroeid.
Mijn weg naar het kinderpastoraat
Tijdens mijn opleiding aan de Pabo dacht ik veel na over de vraag wat het verschil maakt tussen christelijk en seculier onderwijs. Wat geven we kinderen mee, niet alleen in de lessen die we geven, maar ook door de manier waarop we naar hen kijken en hen begeleiden?
Die vraag is vandaag misschien wel actueler dan ooit. Kinderen groeien op in een wereld waarin veel op hen afkomt. Op school, thuis, online en in hun sociale omgeving krijgen zij allerlei ideeën en verwachtingen mee. Dat vraagt van ouders, opvoeders en professionals om na te denken over de vorming van kinderen en over de waarden van waaruit we hen begeleiden.
Voor mij is de Bijbel daarin geen aanvullende bron, maar de basis. Ik geloof dat Gods Woord richting geeft aan het hele leven. Ook wanneer Bijbelse waarden en waarheden soms botsen met wat in de samenleving als vanzelfsprekend wordt gezien, blijft de opdracht om kinderen vanuit de Bijbel te onderwijzen en te begeleiden staan. Tegelijk vraagt dat om wijsheid, liefde en fijngevoeligheid.
Een vergelijkbare zoektocht ontstond toen ik mij meer ging verdiepen in het begeleiden van kinderen. Er zijn veel waardevolle inzichten vanuit de kinderpsychologie, pedagogiek, coaching en sociale vaardigheidstraining. Maar ik stelde mezelf steeds de vraag:
Vanuit welk mensbeeld begeleiden we een kind?
Welke bron gebruiken we?
En waar willen we een kind uiteindelijk naartoe helpen?
De Bijbel als bron, het kind als kostbaar schepsel
Kinderpastoraat begint voor mij bij de overtuiging dat de Bijbel het Woord van God is en richting geeft aan alle facetten van ons leven. Dat betekent niet dat kennis uit de psychologie of pedagogiek geen plaats heeft. Integendeel. Het is belangrijk om te begrijpen welke ontwikkeling bij een bepaalde leeftijd hoort en wat kinderen nodig hebben wanneer zij bijvoorbeeld verdriet, onzekerheid, angst, verlies of andere moeilijkheden ervaren.
Maar inzichten uit andere vakgebieden wil ik steeds blijven toetsen aan de Bijbel. Daarbij is mijn visie op het kind belangrijk:
Ieder kind is door God geschapen en daarom waardevol en kostbaar.
Tegelijk leven kinderen, net als volwassenen, in een gebroken wereld. Zij hebben te maken met hun eigen zondige natuur, maar ook met verdriet, pijn, verlies, gebroken relaties en moeilijke omstandigheden.
Daarom begint begeleiding daar waar een kind op dat moment staat. Niet om een kind daar te laten staan, maar om samen op weg te gaan.
Kinderpastoraat wil kinderen helpen om woorden te geven aan wat er in hen leeft, om situaties en gevoelens te begrijpen en om vanuit Gods Woord te leren kijken naar zichzelf, anderen en de omstandigheden waarin zij leven.
En daarin is kinderpastoraat uiteindelijk hoopvol.
Hoopvol omdat het Evangelie van Jezus Christus ook voor kinderen is. Hoopvol omdat God kinderen ziet, kent en in hun leven wil werken. En hoopvol omdat Hij kinderen wil vormen en herstellen, midden in een gebroken wereld.
Waar willen we naartoe?
Het belangrijkste doel van Kinderpastoraat is dat kinderen mogen groeien in het kennen van de Heere Jezus en leren om in alle omstandigheden van hun leven hun vertrouwen op Hem te stellen.
Dat gaat verder dan het oplossen van een probleem of het aanleren van bepaald gedrag.
Een kind mag ontdekken wie hij of zij is voor God, leren om gevoelens en gebeurtenissen in het licht van Gods Woord te plaatsen en leren om vanuit Bijbelse principes keuzes te maken.
Zo wordt niet alleen gekeken naar wat een kind doet, maar ook naar wat er achter gedrag, gevoelens en gedachten ligt. Het verlangen is dat kinderen mogen groeien in geloof, vertrouwen en wijsheid en steeds meer leren leven tot eer van hun Schepper.
Waarom Kinderpastoraat zonder vaste kosten?
Een belangrijk onderdeel van de visie achter Kinderpastoraat is de beschikbaarheid voor ieder kind. Ik wil niet dat de financiële situatie van een gezin een drempel vormt om kinderpastorale begeleiding te zoeken. Juist wanneer een gezin door moeilijke omstandigheden gaat, kan het extra belangrijk zijn dat een kind gezien en begeleid wordt.
Daarom worden voor het kinderpastoraat geen vaste kosten of facturen in rekening gebracht. Het werk wordt mogelijk gemaakt door mensen die Kinderpastoraat een warm hart toedragen en het financieel willen ondersteunen.
Dat betekent dat ouders, wanneer zij dat kunnen en willen, naar vermogen een bijdrage mogen geven. Maar die bijdrage is geen voorwaarde om begeleiding te kunnen ontvangen.
Kinderpastoraat is er omdat kinderen ertoe doen.
Dat is de kern van deze keuze.
Waarom de naam Samuel?
De praktijk voor kinderpastoraat heeft de naam Samuel gekregen.
In 1 Samuel lezen we over Hanna. In het huis van de Heere stort zij haar hart uit. Jaren van teleurstelling en pesterijen hebben haar niet verbitterd gemaakt, maar wel intens verdrietig. Ze verlangt naar een kind en legt haar verlangen tegelijkertijd in Gods handen. Ze belooft haar zoon, als God haar die geeft, voor zijn hele leven aan de Heere toe te wijden.
Dan wordt Samuel geboren.
Dat gebeurt in een bijzondere en donkere periode in de geschiedenis van Israël. De zonen van Eli keren zich van God af en zorgen ervoor dat ook anderen zich van de Heere afkeren. Juist in die tijd groeit een kleine jongen op die Gods stem leert verstaan.
Een kind dat wordt gevormd om te luisteren naar God en Zijn Woord door te geven.
Die geschiedenis raakt aan het verlangen achter Kinderpastoraat.
Waar de wereld soms donker lijkt, mogen we kinderen helpen om te wandelen in het licht van Gods Woord.
We mogen kinderen in ons gebed bij de Heere brengen. We mogen naast hen staan wanneer het moeilijk is. We mogen naar hen luisteren, hen serieus nemen en hen helpen om vanuit Gods Woord te leren kijken naar hun leven.
Vanuit dat verlangen
Na vele jaren voor de klas te hebben gestaan, werk ik nu nog een bescheiden aantal uren in het basisonderwijs. Door de jaren heen heb ik op verschillende manieren met kinderen gewerkt. De afgelopen jaren heb ik mij door verschillende cursussen en een opleiding verder mogen bekwamen in het individueel begeleiden van kinderen.
Al die ervaringen komen samen in Kinderpastoraat.
Mijn wens en gebed is dat kinderen mogen groeien in het kennen van de Heere Jezus en mogen leren om, ook wanneer het leven moeilijk is, hun vertrouwen op Hem te stellen.
Dat is het hart van Kinderpastoraat.
Kinderen zien, naast hen staan en hen vanuit Gods Woord wijzen op de hoop die er is in de Heere Jezus.
Zodat zij hun hoop op God stellen
“… die wij gehoord hebben en weten en onze vaders ons verteld hebben.Wij zullen ze niet verbergen voor hun kinderen, maar aan de volgende generatie de loffelijke daden van de HEERE vertellen, Zijn kracht en de wonderen die Hij gedaan heeft.”
“… opdat de volgende generatie ze zal kennen, de kinderen die geboren zullen worden, en zij opstaan en ze weer aan hun kinderen vertellen; zodat zij hun hoop op God stellen en Gods daden niet vergeten...”
Psalm 78: 3, 4, 5b-7a